close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

     

  • OPIEKA NAD MAŁOLETNIMI

  • 6 kwietnia 2017 (ostatnia aktualizacja: 22 grudnia 2017)

    Informacja ogólna

     

    Przygotowując się do wyjazdu wraz z rodziną za granicę w poszukiwaniu czy w związkuz podjęciem pracy należy obok wiedzy o warunkach panujących na danym rynku pracy, sytuacji socjalnej i bytowej pozyskać również wiedzę o obowiązujących w danym kraju regulacjach dotyczących opieki nad małoletnimi. Zapoznanie się z takimi informacjami pozwoli na uniknięcie bądź ograniczenie negatywnych konsekwencji czy traumatycznych przeżyć wynikających z niewiedzy o systemie prawnym regulującym opiekę nad małoletnimi.

     

    W RFN realia w zakresie prawa odnoszącego się do przemocy w rodzinie są znacznie surowsze od realiów polskich, a poziom wrażliwości społeczeństw państw pobytu wobec standardów wychowania dzieci odbiega niekiedy od wyniesionego z Polski.

     

    Wiele zachowań w relacjach między rodzicami a dziećmi, prawnie i kulturowo dopuszczalnych w Polsce, w innych państwach traktowanych jest jako naruszenie praw dziecka skutkujące surowymi konsekwencjami. Do tej kategorii zalicza się np. krzyk czy płacz karconego dziecka, nawet jeśli został wywołany bez użycia przemocy fizycznej. Przypadki niewłaściwych postaw w rodzinach zgłaszane są tak przez szkoły jak i sąsiadów właściwym służbom socjalnym, które działając dla dobra dziecka, mogą  ingerować w życie rodzinne obywateli polskich zamieszkałych w krajach pobytu.

     

    Pamiętać należy również, że podstawą prawną wszelkich działań podejmowanych przez miejscowe służby socjalne są przepisy rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003 z dnia 27 listopada 2003 r. dotyczące jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej, zgodniez którymi właściwymi do podejmowania decyzji w sprawach małoletnich są organy sądowe państwa, w którym dzieci aktualnie przebywają.

     

    Podkreślenia przy tym wymaga, że sam fakt posiadania statusu cudzoziemca nie zwalnia w najmniejszym stopniu od odpowiedzialności przed miejscowym prawem na równiz obywatelami tego kraju i nie daje podstaw domagania się uprzywilejowanego traktowania.

    Z drugiej strony warto zwrócić uwagę, iż interwencje w stosunki rodzinne nie są ani powszechne, ani też często niestety nie można określić ich jako oczywiście bezzasadnych.

    Podkreślić należy, że odebranie dziecka ma zazwyczaj charakter przejściowy, gdyż w około 40% przypadków dzieci wracają po kilku dniach do rodziców.

    Zgodnie z niemiecką ustawą o pomocy dzieciom i młodzieży (Kinder und Jugendhilfegesetz) Urząd ds. Młodzieży ma obowiązek otoczenia małoletniego opieką, m.in. jeśli dobro dziecka jest zagrożone, a także w przypadku, gdy małoletni nie posiadający obywatelstwa niemieckiego przebywa na obszarze RFN bez opieki, zaś osoby posiadające władzę rodzicielską przebywają za granicą. Decydująca jest kwestia dobra dziecka, a sprawa obywatelstwa nie gra znaczenia.

    Wg. oficjalnych statystyk najczęstszą przyczyną odebrania dziecka (prawie połowa przypadków) było nieradzenie sobie rodziców z problemami wychowawczymi. W praktyce przyczyny mogą być różne: brak nadzoru nad dzieckiem (np. nieletni pozostawiony bez opieki w schronisku dla bezdomnych), przemoc fizyczna wobec dziecka, nadużywanie alkoholu przez rodziców, brak środków do życia, brak ubezpieczenia zdrowotnego rodziców i dziecka, odmowa leczenia poważnie chorych dzieci, wykorzystanie seksualne, niewywiązywanie się z obowiązku szkolnego.

     

    Chcąc uniknąć ewentualnych problemów, warto przede wszystkim dobrze zaplanować i przygotować wyjazd, tak aby uniknąć bezdomności, braku środków utrzymania, braku ubezpieczenia zdrowotnego, niedostatecznej opieki nad dzieckiem, czy nierealizowania przez nie obowiązku szkolnego.

     

    Przed odebraniem dziecka, o ile pozwala na to sytuacja i nie ma konieczności podjęcia niezwłocznych działań, Jugendamt zazwyczaj wdraża we współpracy z rodziną działania zmierzające do poprawy sytuacji, udzielając przy tym rodzinom szeroko pojętej pomocy. Dopiero w przypadkach uporczywego uchylania się od współdziałania, niemieckie władze podejmują bardziej radykalne, jednostronne działania.

     

    Warto zwrócić uwagę, że choć do samego odebrania dziecka nie jest konieczna wcześniejsza zgoda sądu rodzinnego, to decyzje Jugendamtu podlegają jak najbardziej kontroli sądowej. W przypadku, gdy osoba posiadająca prawa rodzicielskie sprzeciwia się sprawowaniu opieki przez Urząd, Jugendamt jest zobowiązany niezwłocznie wystąpić do sądu rodzinnego z wnioskiem o wydanie decyzji co do środków mających na celu zabezpieczenie dobra dziecka.

     

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: