close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

     

  • SŁUŻBY SOCJALNE

  • Na terytorium RFN organem uprawnionym do podejmowania działań w sytuacji uzasadnionego i skonkretyzowanego podejrzenia zagrożenia dobra dziecka są Urzędy ds. Młodzieży (Jugendamt). Objęcie pieczą w Niemczech małoletniego przez Urząd ds. Młodzieży jest uregulowane w § 42 kodeksu socjalnego, w księdze VIII.  Przepis ten przewiduje objęcie pieczą małoletniego: 1. na ich własną prośbę (§ 42 pkt 1 nr 1 SGB VIII), 2. w przypadku zagrożenia dobra dziecka (§ 42 pkt 1 nr 2 SGB VIII), 3. zagranicznego małoletniego, które znajduje się na terytorium Niemiec bez opieki (§ 42 pkt 1 nr 3 SGB VIII). W pierwszym przypadku Urząd ds. Młodzieży zobowiązany jest do bezpośredniego poinformowania o zaistniałej sytuacji osoby uprawnione (rodziców lub innych opiekunów prawnych), a następnie do wyjaśnienia sytuacji rodzinnej przez rozmowy z dzieckiem lub innymi wskazanymi przez nich zaufanymi osobami. Urząd ds. Młodzieży zobowiązany jest statutowo do samodzielnego wyjaśnienia okoliczności konkretnego przypadku, samodzielnej oceny skali zagrożenia oraz dążenia do rozwiązania problemów w ramach planu pomocy rodzinie, który zostaje ustalony. Urząd ds. Młodzieży zazwyczaj wdraża we współpracy z rodziną działania zmierzające do poprawy sytuacji, udzielając przy tym rodzinom szeroko pojętej pomocy. W razie braku porozumienia z rodzicami, braku możliwości ustalenia stanu faktycznego względnie nieskuteczności planu pomocowego, Urząd ds. Młodzieży zobowiązany jest do skierowania sprawy do sądu. W ramach wykonywania obowiązku ochrony praw dzieci Urząd ds. Młodzieży uprawniony jest do przejęcia opieki nad dzieckiem w przypadku bezpośredniego zagrożenia dobra dziecka, gdy nie można czekać na rozstrzygnięcie sądu w sprawie. Urzędy są zobowiązane  w pierwszej kolejności do zapewnienia opieki nad dzieckiem przez pracownika socjalnego. W tym wypadku rodzice muszą złożyć oficjalny wniosek o pomoc w wychowaniu małoletniego. W przypadku sprzeciwu rodziców, co do decyzji Urzędu ds. Młodzieży podjętej  ze względu na zagrożone dobro dziecka, sprawa musi zostać niezwłocznie przekazana właściwemu miejscowo sądowi.

     

    Kiedy służby socjalne zobowiązane są do podjęcia działań? (Na podstawie zgłoszenia czy z urzędu? Jakie sytuacje są powodem interwencji?)

     

    Zgodnie z niemiecką ustawą o pomocy dzieciom i młodzieży (Kinder und Jugendhilfegesetz) Urząd ds. Młodzieży ma obowiązek otoczenia małoletniego opieką, m.in. jeśli dobro dziecka jest zagrożone, a także w przypadku, gdy małoletni nie posiadający obywatelstwa niemieckiego przebywa na obszarze RFN bez opieki, zaś osoby posiadające władzę rodzicielską przebywają za granicą. Decydująca jest kwestia dobra dziecka, a sprawa obywatelstwa nie ma znaczenia.

    Wg. oficjalnych statystyk najczęstszą przyczyną odebrania dziecka (prawie połowa przypadków) było nieradzenie sobie rodziców z problemami wychowawczymi. W praktyce przyczyny mogą być różne: brak nadzoru nad dzieckiem (np. nieletni pozostawiony bez opieki w schronisku dla bezdomnych), przemoc fizyczna wobec dziecka, nadużywanie alkoholu przez rodziców, brak środków do życia, brak ubezpieczenia zdrowotnego rodziców i dziecka, odmowa leczenia poważnie chorych dzieci, wykorzystanie seksualne, niewywiązywanie się z obowiązku szkolnego.

     Chcąc uniknąć ewentualnych problemów, warto przede wszystkim dobrze zaplanować i przygotować wyjazd, tak aby uniknąć bezdomności, braku środków utrzymania, braku ubezpieczenia zdrowotnego, niedostatecznej opieki nad dzieckiem, czy nierealizowania przez nie obowiązku szkolnego.

     

    Jakie działania podejmują służby socjalne w przypadku stwierdzenia zagrożenia dobra dziecka? (środki interwencyjne, plany pomocowe, wniosek o ograniczenia lub pozbawienie władzy rodzicielskiej)

     

    Przed odebraniem dziecka, o ile pozwala na to sytuacja i nie ma konieczności podjęcia niezwłocznych działań, Jugendamt zazwyczaj wdraża we współpracy z rodziną działania zmierzające do poprawy sytuacji, udzielając przy tym rodzinom szeroko pojętej pomocy. Dopiero w przypadkach uporczywego uchylania się od współdziałania, niemieckie władze podejmują bardziej radykalne, jednostronne działania. W przypadku sprzeciwu rodziców, co do decyzji Urzędu ds. Młodzieży podjętej  ze względu na zagrożone dobro dziecka, sprawa musi zostać niezwłocznie przekazana właściwemu miejscowo sądowi.

     

    Czy służby socjalne mogą odebrać dziecko bez postanowienia sądu? Jak przebiega interwencyjne odebranie dziecka i jakie obowiązki w związku z tym spoczywają na służbach socjalnych?

     

    Warto zwrócić uwagę, że choć w takim przypadku do samego odebrania dziecka nie jest konieczna wcześniejsza zgoda sądu rodzinnego, to decyzje Urzędu ds. Młodzieży podlegają w pełni kontroli sądowej. W przypadku, gdy osoba posiadająca prawa rodzicielskie sprzeciwia się sprawowaniu opieki przez Urząd, jest on zobowiązany niezwłocznie wystąpić do sądu rodzinnego z wnioskiem o wydanie decyzji co do środków mających na celu zabezpieczenie dobra dziecka. Urząd ds. Młodzieży nie ma uprawnień do samodzielnego, trwałego ograniczenia władzy rodzicielskiej. Władztwo w tym zakresie posiadają sądy.

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: